مقاله تامین مالی جمعی (Crowdfunding)

مقاله تامین مالی جمعی :در دنیای امروز اوضاع مالی سالهاست که با عدم قطعیت همراه است و تامین سرمایه از طریق بانک ها و سایر سرمایه گذارن با دشواری و محدودیت مواجه می باشد، بنابرین شرکت ها بایستی از منابع مختلف دیگری تامین مالی شوند. این موضوع به تامین مالی جمعی یا کرادفاندینگ امکان رشد و کسب جایگاهی در کنار روش های تامین مالی سنتی را می دهد.

مقاله تامین مالی جمعی چیست؟

تامین مالی جمعی به اختصار راهی برای تامین مالی کسب و کارها، پروژه های هنرمندان و استارت آپ ها با استفاده از شبکه های اجتماعی و از طریق پلت فرم تامین مالی جمعی جهت تامین سرمایه تعریف می شود. این پدیده نوظهور تا حدودی در سایر کشورها در گذشته مورد استفاده قرار گرفته است. بعنوان نمونه مجسمه آزادی بدون به کارگیری تامین مالی جمعی وجود نداشت. در سال 1884، جوزف پولیتزر مبلغ 100 هزار دلار توسط 120 هزار حامی برای تضمین ساخت تندیس آزادی جمع آوری کرد. نخستین پروژه تامین مالی جمعی بر مبنای اینترنت در سال 1997 توسط طرفداران گروه ماریلیون (Marillion) انجام گرفت که مبلغ 60 هزار دلار برای شرکت در تور ایالات متحده جمع آوری شد.

پس از آن این پدید بزرگتر و بزرگتر شد تا اینکه در سال 2012 کل مبلغی که توسط پلت فرم های تامین مالی جمعی جمع آوری شده بود، بیش از 2.8 میلیارد دلار بود. آمارهای جدیدتر هنوز منتشر نشده است، برای مثال سایت تامین مالی جمعی کیک استارتر در سال 2013، مبلغ 480 میلیون دلار و در سال 2014، 529 میلیون دلار جمع آوری کرده است. این رویداد تامین مالی دارای سه بازیگر اصلی می باشد: نخست مبتکر; شخصی که ایده ای نوآورانه دارد که تامین مالی در راستای آن انجام می شود.

دوم حامیان; افرادی که پول های خود را در ایده نوآورانه سرمایه گذاری می کنند. سوم پلت فرم; سایت تامین مالی که ایده های نوآورانه در آن معرفی شده و جریان تامین مالی را مدیریت می کند. تا ابتدای آپریل 2015 بیشترین مبلغ جمع آوری شده از پروژه های تامین مالی جمعی مربوط به پروژه بازی رایانه ای Star Citizen است که توانست بیش از 75 میلیون دلار را از 850 هزار حامی تامین کند. دومین پروژه بزرگ تامین مالی شده، پروژه ساعت هوشمند pebble time است که بیش از 20 میلیون دلار را از بیش از 78 هزار نفر تامین کرده است.
در این قسمت برخی اصطلاحات تامین مالی جمعی توضیح داده می شود:

  • پلتفرم (Platform): سایت تامین مالی جمعی که می توانید کمپین و تامین مالی را در آن ایجاد کنید.
  • کمپین (Campaign): اعلان یک پروژه در پلت فرم به منظور جمع آوری سرمایه در یک مدت زمان معین گفته می شود.
  • سازنده (Creator، Founder): فردی که ایده نوآورانه خود را در قالب یک کمپین در پلت فرم تامین مالی جمعی شروع می کند.
  • حامیان (Backers, pledgers, funders): افرادی که در راستای حمایت از کمپین و تحقق آن به تامین مالی پروژه می پردازند.
  • هدف مالی (Funding goal): مبلغی که سازنده برای تحقق پروژه (ایجاد، توسعه و پاداش های پروژه) خود تعریف می کند.
  • فاند شدن (تامین مالی شده) (Funded): زمانی که یک پروژه به هدف مالی خود می رسد و تامین مالی می شود.
  • پاداش (Reward): محصول یا خدمتی که حامیان در ازای تامین مالی پروژه دریافت می کنند.
  • ردیف های پاداش (Perks): سطوح مختلف پاداش هایی که حامیان بر اساس مبالغ پرداختی خود جهت تامین مالی پروژه دریافت می کنند.
  • اهداف ارتجاعی (Stretch goal): هنگامیکه یک پروژه بیش از هدف مالی اش تامین مالی شود، می تواند ویژگی ها و پاداش های بیشتری را به

کمپین خود اضافه کند. بعنوان پثال در پروژه بازیهای رایانه ای زمانی که بیش از مبلغ هدف تامین مالی شد، می توان مراحل بیشتر و شخصیت های جدیدی به مجموعه اضافه کرد.
انواع مختلف تامین مالی جمعی
تامین مالی جمعی با روش های مختلفی اجرا می شود که پس از توضیح انواع مختلف تامین مالی جمعی به بیان رایج ترین شکل آن خواهیم پرداخت.
تامین مالی جمعی سهام محور
در این روش کارآفرینان و کسب و کارهای کوچک و متوسط برای تامین مالی و جمع آوری سرمایه مورد نیاز خود، سهام شرکت را واگذار می کنند. این روش از تامین مالی جمعی به طور معمول زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که شرکت ها تازه تاسیس یا کوچک هستند. از نظر آماری پلت فرم های تامین مالی جمعی سهام محور در سال 2011 بیش از 80 درصد کمپین های موفق تامین مالی جمعی را با بیش از 25 هزار دلار به خود اخصاص داده اند. در ایالات متحده تامین مالی مبتنی بر سهام مدت زیادی توسط قانون 1933 بورس اوراق بهادار محدود شده بودند بطوریکه شرکت ها مجبور بودند اطلاعات مالی خود را به کمیسیون اوراق بهادار و بورس (SEC) افشا کنند.

پس از آن اطلاعات بطور عمومی منتشر گردید تا سرمایه گذاران احتمالی بتواندد تصمیمات بهتری بگیرند. همچنین امکان دادرسی برای سرمایه گذارانی که سرمایه خود را به دلیل اطلاعات جعلی و گمراه کننده منتشر شده توسط این شرکت ها فراهم شده بود. این قانون استفاده از تامین مالی مبتنی بر سهام را برای کسب و کارهای کوچک تر دشوار و گران کرده بود و افکار عمومی بر علیه آن بود. در نتیجه باراک اوباما، رئیس جمهور وقت ایالات متحده قانون جابز (JOBS act -Jumpstart Our Businesses) را در حمایت از کسب و کارهای کوچک و متوسط در پنجم آپریل 2012 امضا کرد. قانون جدید الزامات محدودتری و آسان تری برای نوع خاصی از کسب و کارها به همراه داشت.

تامین مالی جمعی پاداش محور

پروژه های تامین مالی جمعی پاداش محور به تامین مالی حامیان خود در ازای پاداش های غیر مالی وابسته هستند. این پاداش غیر مالی می تواند شامل محصول یا خدمتی که سازنده آن را تولید می کند، یک تیشرت یا تشکر از نام حامیان در وب سایت باشد. ارزش پاداش ارائه شده بر اساس افزایش میزان مبلغ حامیان بیشتر می شود. این پاداش ارائه شده به حامیان در سایت تامین مالی جمعی کیک استارتر به عنوان Rewards و در سایت تامین مالی جمعی ایندیگوگو به عنوان Perks تعریف می شود.

این رویکرد می تواند بعنوان یک روش عالی برای ترویج و پیش فروش محصولات و ایده های جدید مورد استفاده قرار گیرد. این شیوه همچنین می تواند به عنوان یک راه عالی جهت آزمایش تقاضای احتمالی محصول عمل کند و امکان دسترسی آزاد به یک گروه خاصی که به تولید محصول و بهتر شدن آن مشارکت داشته اند می دهد. استفاده از پلت فرم های تامین مالی جمعی این امکان بازخورد محصول را در مدت زمان کمپین فراهم می کند و به تکامل محصول کمک می کند.
تامین مالی جمعی اهدا محور
بطور کلی همه پروژه های تامین مالی جمعی که هیچگونه پتانسیل مالی یا بازدهی سهام برای سرمایه گذاران ارائه نمی کنند، بعنوان تامین مالی جمعی مبتنی بر اهدا شناخته می شوند. امروزه تصورات بر این است که در تامین مالی مبتنی بر اهدا در ازای حمایت مالی خود چیزی دریافت نمی کنید. بطور معمول پروژه های تامین مالی مبتنی بر اهدا شامل پروژه هایی می شوند که هدف آنها کمک به موسسات خیریه، قربانیان فاجعه، سازمان های خیریه و غیره می باشد. پلت فرم های گسترده ای در زمینه تامین مالی اهدا محور وجود دارد که از مهمترین آنها می توان به Razoo،Causes ،StartSomeGood و Crowdrise اشاره کرد.
در کشور فنلاند تامین مالی مبتنی بر اهدا با محدودیت هایی مواجه است که به مجوز پلیس نیاز دارد. به منظور جمع آوری کمک های مالی نهاد مربوطه بایستی غیر انتفاعی باشد و برای منافع مشترک کار کنند. این امر سبب می شود که راه اندازی از تامین مالی اهدا محور بسیار دشوار باشد و برای شرکت هایی که در شروع تولید محصول به دنبال تامین مالی خود هستند، مناسب نیست. این موضوع می تواند با تغییر قوانین در آینده تغییر کند.
تامین مالی جمعی وام محور
در تامین مالی جمعی وام محور بر وام گرفتن از تعداد زیادی از مردم با نرخ بهره ثابت تمرکز می کند. این روش از تامین مالی جمعی می تواند به عنوان روش وام دهی فرد به فرد (peer-peer) یا وام دهی اجتماعی نامیده می شود.

دو روش مختلف برای اجرای راهکار وام دهی وجود دارد:

  1. در روش مستقیم وام دهی وام دهندگان بطور انحصاری وام گیرندگان را انتخاب می کنند .
  2. در روش غیر مستقیم وام دهی، پلت فرم کلیه مبالغ وام دهندگان را جمع آوری کرده و سپس در اختیار شخص وام گیرنده قرار می دهد.

هدف از گزینه وام دهی غیر مستقیم کاهش قابل توجه ریسک سرمایه گذاران با متنوع سازی وام دهندگان است. وام دهی غیر مستقیم شمولیت بیشتری از وام دهی مستقیم دارد. اساسا پلت فرم تامین مالی جمعی وام محور بطور یک واسطه میان وام دهندگان و وام گیرندگان عمل می کند.

پلتفرم های تامین مالی جمعی

یک پلت فرم تامین مالی جمعی یا درگاه تامین مالی جمعی واسطه ای است که کارآفرینان و کسب و کارهایی که به دنبال منابع مالی پروژه های خلاقانه خود هستند با سرمایه گذارانی که تمایل دارند در پروژه های نوآورانه سرمایه گذاری کنند را متصل می کند. امروزه بیش از 500 پلت فرم تامین مالی جمعی مختلف در سراسر جهان وجود دارد. برخی از سایت ها در زمینه تامین مالی بازیهای رایانه ای متمرکز هستند و برخی دیگر فقط برای امور خیریه فعالیت می کنند. همچنین برخی از آنها سهام های شرکت ها بعنوان راهی برای تامین مالی واگذار می کنند. همانطور که دیده می شود تفاوت های بزرگی در هزینه های سایت های تامین مالی جمعی و روش تامین مالی آنها وجود دارد.
بطور معمول درصدی از مبلغ تامین مالی موفق پروژه که بین 3 تا 10 درصد می باشد به پلت فرم تعلق می گیرد و این مبلغ می تواند شامل هزینه های انتقال پول را شامل شود. نحوه تخصیص سرمایه تامین مالی شده نیز می تواند محدود باشد، بطوریکه اگر پروژه به هدف مالی خود نرسد پولی به ان تعلق نمی گیرد و پروژه ناموفق شناخته می شود و پول به حساب حامیان بازگردانده می شود. اما این مساله بستگی به نوع پلت فرم دارد. از آنجاییکه تنوع سیستم عامل های تامین مالی جمعی زیاد است، در ذیل به دو نوع پلت فرم موفق کیک استارتر و ایندیگوگو که ساختار متفاوتی نسبت به هم دارند اشاره می کنیم.
کیک استارتر
در حال حاضر بزرگترین پلت فرم تامین مالی جمعی در جهام محسوب می شود. از طریق این سیستم عامل بیش از 1.6 میلیارد دلار برای بیش از 82 هزار پروژه موفق از طرف حامیان و سرمایه گذاران اختصاص یافته است و این رقم بطور سالیانه افزایش می یابد. پلت فرم کیک استارتر تنها بر تامین مالی پاداش محور تمرکز یافته است. همه پروژه های ثبت شده در پلت فرم توسط کارکنان سایت انتخاب شده و در سایت قرار داده می شود. ساکنان کشورهایی که منع قانونی برای ثبت پروژه در این پلت فرم ندارند شامل ایالات متحده، انگلستان، کانادا، استرالیا، نیوزلند، هلند، سوئد، دانمارک، نروژ و ایرلند می باشند. شماره حساب بانکی معتبر، آدرس، کارت اعتباری از دیگر الزامات قانونی این پلت فرم است.
پلت فرم کیک استارتر فقط یک روش تامین مالی برای پروژه ها ارئه می دهد. در این شیوه تامین مالی جمعی، پروژه ها بایستی به مبلغ هدف در مدت زمان کمپین دست یابند تا بعنوان یک پروژه موفق شناخته شوند در غیر اینصورت هیچ گونه پرداختی به سازنده انجام نمی شود. هزینه ثابت این سایت برای پروژه های موفق 5 درصد از کل مبلغ جمع آوری شده می باشد.
ایندیگوگو
دومین پلت فرم بزرگ تامین مالی جمعی بعد از کیک استارتر در جهان محسوب می شود. تمرکز اصلی این پلت فرم فقط بروی پروژه های تامین مالی جمعی پاداش محور است اما گزینه های بیشتری را برای پروژه های نوآورانه در نظر می گیرد. در ایندیگوگو این قابلیت وجود دارد که اگر پروژه ای به هدف مالی خود نرسید می تواند همان مبلغ تامین شده را دریافت کرده و تعهدات خود را در آماده سازی پاداش ها به حامیان انجام دهد. بنابراین پروژه ها همچنان شانس تحقق و ادامه حیات خواهند داشت. مزیت دیگر ایندیگوگو این است که هر پروژه ای در هر کشوری امکان حضور در این پلت فرم را خواهد داشت.

چرا تامین مالی جمعی پاداش محور یک گزینه معتبر برای تامین مالی کسب و کارها می باشد؟

اگر شما بعنوان یک کارآفرین ایده ای منحصر بفرد برای ایجاد یک محصول یا خدمتی خاص دارید، تامین مالی جمعی یک راه عالی برای تامین مالی ایده های کسب و کارهایتان است. اگر چه تامین مالی جمعی پاداش محور سرمایه بسیار زیادی نسبت به سایر پلت فرم های تامین مالی جمع آوری نمی کند اما فرصتی به سازنده می دهد تا با گزینه های بیشتری از تامین مالی دسترسی یابد. زمانیکه ایده های خود از طریق کمپین ارائه می کنید، تامین مالی پاداش محور راهی عالی برای جذب حامیان احتمالی را فراهم می کند.
سایت های تامین مالی جمعی اغلب هزینه ای برای راه اندازی یک کمپین دریافت نمی کنند. بر اساس پلت فرم های مختلف، اگر کمپین موفق به تامین مالی شود هزینه بعنوان درصدی از مقدار جمع آوری شده دریافت می شود. این بدین معناست که هر کسی می تواند یک کمپین تامین مالی جمعی راه اندازی کند زیرا نیاز به پرداخت هزینه ابتدایی نیست. تنها چیز مورد نیاز یک ایده و شور و شوق کافی برای ادامه راه است.
حفظ مالکیت شرکت تان مهمترین عامل برای برخی افراد محسوب می شود. تقریبا زمانی که سرمایه مورد نیاز شرکت توسط گروه های سرمایه گذاری پر ریسک یا سرمایه گذاران فرشته ای تامین می شود، بایستی بخشی از سهام شرکت را واگذار کنید. تامین مالی جمعی پاداش محور به شما این امکان را می دهد که مالکیت شرکت تان را 100 درصد حفظ کنید.
داشتن ایده ای که ارزش سرمایه گذاری حامیان را داشته باشد.
مهمترین عامل مورد نیاز قبل از راه اندازی کمپین، داشتن ایده ای است که بتواند توجهات را به خود جلب کرده و موفق عمل کند. در مواجهه با هدف مخاطبان، پاسخ به سه جنبه کلیدی حائز اهمیت است:
1) آیا محصول دارای مزیت هایی است که مورد نیاز مشتریان باشد یا اینکه فقط یک محصول خوب است؟
2) آیا مشتریان به کارهایی که محصول انجام می دهد آگاهی دارند و محصول پاسخگوی نیاز آنها می باشد؟
3) آیا مشتریان آماده پذیرش محصول ارئه شده هستند؟ آیا واقعا آن را می خرند؟
همچنین اگر ایده محصول یا خدمت تان نمونه مشابه داشته باشد، مجبور خواهید بود که حتی متغیرهای بیشتری را جهت تمایز آن لحاظ کنید. در هنگامیکه تلاش برای رقابت در میان سایر محصولات وجود داشته باشد، سه سئوال ذیل می تواند تفاوت ها را آشکار کند.
1) آیا ایده ارئه شده از محصول فعلی بهتر است؟ اگر کمی بهتر است بایستی توسعه بیشتری یابد.
2) آیا ایده ارائه شده بهتر ز محصولات جایگزین است؟
3) آیا محصول ارائه شده در بازار مورد حمایت قرار می گیرد؟ اگر محصول بهتر از محصولات دیگر باشد ولی به راحتی کپی شود، ارزش محصول به سرعت از بین خواهد رفت.

مزایای تامین مالی جمعی
صنعت اینترنت بر اساس تامی مالی جمعی جدید است و همچنان در حال توسعه می باشد. این احتمال وجود دارد که برخی از مزایا و معایب آن هنوز کشف نشده باشد. در این قسمت برخی از آنها را بیان می کنیم.
احتمالا مهترین مزیت مفید برای یک شرکت استارت آپ در تامین مالی جمعی این واقعیت است که کمپین های تامین مالی جمعی فقط به تامین مالی پروژه شما کمک نمی کنند. آنها این امکان را به شما می دهند تا اقبال عمومی مردم را نسبت به محصول یا خدمت خود را قبل از ارائه به بازار بسنجید و برای مواجه با مشتریان واقعی آماده شوید. پلت فرم های تامین مالی جمعی این امکان را به شرکت شما می دهند تا بطور مستقیم با مشتریان در تعامل باشید و تا بتوانید روابط قوی با مشتریان آینده برقرار کنید که هر دوی اینها فرصت های بسیار مهمی هستند و می توانند مفید واقع شوند.
تامین مالی جمعی عرصه ظهور شرکت های استارت آپ و توسعه کسب و کارهای کوچک و متوسط است و نیازی به داشتن شرکت های بزرگ دیده نمی شود. این موضوع سبب برتری تامین مالی جمعی نسبت به منابع سنتی مالی است. بخش بزرگی از پروژه هایی که در پلت فرم های تامین مالی جمعی با موفقیت تامین مالی می شوند توسط شرکت های کوچک استارت آپ یا افراد ایجاد می شوند. تعداد پروژه های ایجاد شده توسط این شرکت ها محدود است که این یک مزیت بزرگ محسوب می شود. حتی اگر پروژه اولیه این شرکت ها ناموفق باشد، می توانند با تغییر رویکرد و برنامه خود ایده کاملا جدیدی را خلق کنند.
معایب تامین مالی جمعی
اولین و بزرگترین معایب تامین مالی جمعی این است که اکثر پروژه های ایجاد شده در رسیدن به هدف مالی شان شکست خورده اند. بطوریکه شرکت ها ساعت های زیادی را بروی ایده و کمپین تامین مالی خود صرف کرده باشند و باز هم ناموفق باشند. برای مثال در پلت فرم تامین مالی جمعی کیک استارتر نرخ موفقیت پروژه ها تنها 38 درصد می باشد.
راه اندازی یک پروژه نیازمند بسیاری از افرادی است که بروی ان کار می کنند. پروژه های تامین مالی جمعی مخاطبان بیشتری دارند و نیازمند شفافیت بیشتری در مقایسه با سایر اشکال مالی می باشند. پروژه ها بایستی به خوبی برنامه ریزی شده باشند و به تلاش های خود ادامه دهند و با مخاطبان خود در همچنان در ارتباط باشند. این حقیقت که شما بطور مستقیم با مصرف کنندگان نهایی کار می کنید نیازمند مهارت های متفاوتی از کار با سرمایه گذاران حرفه ای، بانک ها و غیره دارند. افرادی که با پروژه کار می کنند بایستی از دانش کافی در مورد بازاریابی مشتری، شبکه های اجتماعی، بازاریابی اجتماعی برای دستیابی به مشتریان بالقوه استفاده کنند.
این موضوع بیانگر این واقعیت است که زمانی که پروژه ها بسیار باز و شفاف هستند، افرادی که بروی پروژه کار می کنند بیشتر مورد دقت مردم قرار دارند. برای داشتن یک کمپین موفق بایستی زمان زیادی را صرف تبلیغات پروژه تان در رسانه های اجتماعی کنید تا بتوانید توجه عموم را به پروژه تان جلب کنید که این کار می توانید پر استرس باشد.