دستورالعمل تامین مالی جمعی

دستورالعمل تامین مالی جمعی :فعالیت های اندک پلت فرم های تامین مالی جمعی در ایالات متحده تا پنجم آپریل 2012، تنها به مدل های خیریه محور و پاداش محور محدود بود. بطوریکه این سایت های تامین مالی جمعی در ازای دریافت حمایت های مالی، محصول یا خدمت خاص عرضه می کردند.

در بهار سال 2012، ریاست جمهوری ایالات متحده، باراک اوباما، قانونی را تصویب کرد که چشم انداز پلتفرم های تامین مالی جمعی را به شدت تغییر داد. با اجرای قانون جابز (آغاز جهش کسب و کارهای استارآپی)، توانایی عموم افراد برای دریافت سهام شرکت ها در ازای تامین مالی جمعی امکان پذیر شد.

دستورالعمل تامین مالی جمعی

قانون جابز دارای قسمت های مختلفی است که بیشترین توجه به آن مربوط به بخش تامین مالی جمعی است.بر اساس موفقیت پلتفرم های تامین مالی جمعی خیریه، قانون جابز این امکان را به شرکت ها می دهد که از عرضه سرمایه گذاری مبتنی بر اوراق بهادار به عموم مردم استفاده کند. برخلاف پلت فرم های تامین مالی جمعی خیریه که حامیان از پروژه های خلاقانه هیچ سودی از سرمایه اهدایی خود دریافت نمی کنند، تامین مالی جمعی مبتنی بر اوراق بهادار این امکان را به سرمایه گذاران می دهد تا یک بازدهی مالی از سهام خریداری شده داشته باشند. برای نخستین بار در تاریخ ایالات متحده، هر امریکایی می توانست در استارت آپ ها و کسب و کارهای کوچک سرمایه گذاری کند و در موفقیت مالی این شرکت ها سهیم شود.

برخی از دستورالعمل تامین مالی جمعی جابز

شرکت هایی که می خواهند از طریق واگذاری سهام اقدام به تامین مالی جمعی کنند باید اطلاعات کامل و دقیق خود را بهمراه طرح کسب و کار و توصیف کاملی از ساختار سرمایه خودشان را افشا کنند.

از سوی دیگر، پلتفرم های تامین مالی جمعی بایستی در کنار بررسی های قانونی مورد نیاز، به بررسی کامل شرکت و افشا اطلاعات جهت شفافیت شرکت قبل از تامین مالی جمعی بپردازد.

سرمایه گذار بایستی حداقل به مدت یک سال برای خرید و فروش سهام خود منتظر بماند مگر اینکه بخواهد به یک از اعضای خانواده اش واگذار کند. همچنین سایر محدودیت هایی که در نقل و انتقال  اوراق بهادار وجود دارد شامل این سهام نیز می شود.

شرکت هایی که از طریق تامین مالی جمعی 500 سهام دار جذب می کنند، از قوانین بورس اوراق بهادار معاف می باشند.

دستورالعمل تامین مالی جمعی ایران

پس از چندین سال از راه اندازی پلت فرم های تامین مالی جمعی خیریه، دستورالعمل تامین مالی جمعی در تاریخ 25 اردیبهشت 1397 به تصویب سازمان بورس و اوراق بهادار تهران رسید. لازم به ذکر است که این دستورالعمل در سال 1396 برای توسعه محصولات دانش بنیان، در دولت تصویب شده بود.

دستورالعمل تامین مالی جمعی در 45 ماده تدوین شده است.

  1. اصطلاحات دستورالعمل
  • عامل: شخص حقوقی که تامین مالی جمعی می کند.
  • سکو: پلت فرم یا سامانه تامین مالی جمعی که به‌ وسیله عامل ایجاد شده است.
  • متقاضی: شخص حقوقی که طرح خود را برای تامین مالی جمعی در سکو ایجاد می کند.
  • تامین کننده: اشخاص حقیقی و حقوقی که به تامین مالی طرح متقاضی می پردازند.
  • گواهی شراکت: ورق بهاداری که در سکوی تامین مالی جمعی منتشر می شود.
  1. تامین کنندگان منابع تامین مالی جمعی برای راه اندازی طرح یا توسعه کسب و کار در سود و زیان آن شریک هستند.
  2. عامل بایستی برای تامین مالی جمعی مجوز فعالیت داشته باشد.
  3. عامل فقط بایستی با نهادهای مالی تحت نظارت سازمان بورس اوراق بهادار قرارداد داشته باشد.
  4. سکوی تامین مالی جمعی بایستی از سازمان بورس اوراق بهادار مجوز فعالیت داشته باشد.
  5. تامین کنندگان منابع مالی محدودیت جغرافیایی ندارند و حضور تامین کنندگان خارجی مانعی ندارد.
  6. مراحل تامین مالی جمعی عبارت است از:

  • ارزیابی اولیه متقاضی و طرح متقاضی
  • دریافت اطلاعات متقاضی و مستندات طرح توسط عامل
  • دریافت نماد از سازمان بورس اوراق بهادار
  • انتشار فراخوان تامین مالی جمعی در سکو (مشخصات متقاضی، مبلغی درخواستی، محدوده زمانی، نحوه تسویه، مشخصات ناظران)
  1. انتقال گواهی شراکت به غیر، بایستی پس از تصویب سازمان بورس اوراق بهادار انجاام شود.
  2. حداکثر مبلغ مجاز برای طرح های تامین مالی جمعی 2 میلیارد تومان است.
  3. حداکثر مبلغ مجاز نزد عامل نبایستی بیشتر از 20 میلیارد تومان باشد.
  4. متقاضی بایستی حداقل 10 درصد مبلغ مورد نیاز طرح را تامین کند.
  5. حداکثر مبلغ قابل تامین توسط تامین کننده 5 درصد از کل مبلغ طرح است.
  6. تامین مالی جمعی یک طرح نباید به صورت همزمان در چند سکوی مختلف انجام شود.
  7. کارگروه ارزیابی شامل شش عضو (نماینده رییس سازمان به‌عنوان رییس کارگروه، 2 نماینده از فرابورس، دو کارشناس تامین مالی جمعی از فرابورس، دبیر کارگروه از مدیران فرابورس) است.
  8. جلسات کارگروه ارزیابی با حضور کلیه اعضا تشکیل می شود و رای با حداکثریت است.
  9. عامل موظف است که کلیه مستندات خود (مدارک ثبتی، فرم درخواست، رزومه اعضا هیئت ‌مدیره، قرارداد با نهادهای مالی، اطلاعات حساب تامین مالی جمعی، نمونه قرارداد) را به کارگروه ارزیابی ارائه دهد.
  10. کارگروه ارزیابی موظف است در مدت یک ماه نتیجه درخواست عامل را به سازمان و عامل اعلام کند.
  11. عامل پس از موافقت کارگروه ارزیابی می تواند حداکثر در مدت 6 ماه سکوی خود را راه اندازی کند.
  12. پس از راه اندازی سکو توسط عامل مجوز فعالیت عامل توسط کارگروه صادر می شود.
  13. فرابورس باید سامانه جامع تامین مالی جمعی را برای انجام وظایف دستورالعمل راه اندازی کند.
  14. قبل از اجرای طرح تامین مالی جمعی بایستی یک قرارداد (هزینه خدمت عامل، تعهدات مربوط به طرح متقاضی، جریمه تاخیر در تعهدات، مدت قرارداد، انتخاب ناظر) مابین عامل و متقاضی امضا شود.
  15. گزارش های دوره ای لازم در مدت زمان قرارداد که توسط متقاضی بیان می شود بایستی به تصویب کارگروه ارزیابی برسد.
  16. عامل بایستی قبل از انعقاد قرارداد به بررسی حسن سابقه متقاضی بپردازد.
  17. تامین مالی طرح های عامل به‌جز افراد ماده 35 مجاز می باشد.
  18. عامل بایستی اطلاعات (مشخصات ثبتی متقاضی، طرح پیشنهادی متقاضی، تعهدات متقاضی، مقدار منابع مالی مورد نیاز طرح، زمان‌بندی و مراحل پرداخت مبلغ تامین شده) را در سکو منتشر کند.
  19. کلیه پرداختی ها بایستی از درگاه های پرداخت انجام شود.
  20. پرداخت به متقاضی بایستی از طریق پرداخت به حساب متقاضی انجام شود.
  21. تخصیص مبلغ تامین شده به متقاضی توسط کارگروه ارزیابی تعیین می شود.
  22. عامل بایستی محتوای آموزشی را در سکوی خود برای تامین کنندگان فراهم کند.
  23. عامل بایستی ریسک های مربوط به طرح را از طریق سکو به اطلاع تامین کنندگان برساند.
  24. عامل بایستی گزارش عملکرد و صورت های مالی حسابرسی شده را به کارگروه ارزیابی ارسال کند.
  25. عامل نبایستی از یک طرح خاص حمایت کند.
  26. عامل بایستی به منظور اطمینان تامین کنندگان، کد تائید طرح را از سامانه فرابورس دریافت کند.
  27. عامل بایستی اطلاعات فعالیت تامین مالی جمعی خود را به فرابورس اعلام کند.
  28. دستگاه های اجرایی از قبیل مدیریت خدمات کشاورزی، بانک ها و موسسات مالی، نهادهای مالی با مجوز بورس و فرابورس و شرکت های فرابورسی مجاز به تامین منابع از طریق سکوهای تامین مالی جمعی نیستند.
  29. متقاضی بایستی شخص حقوقی، دارای حسن سابقه باشد.
  30. تامین کنندگان بایستی کد بورسی داشته باشند.
  31. تامین مالی جمعی برای طرح های غیر مجاز ممنوع می باشد.
  32. در صورت تخلف عامل نسبت به وظایف خود، اقدامات انضباطی لازم را تعیین می کند.
  33. در صورت تخلف نهاد مالی نسبت به وظایف خود، سازمان بورس و اوراق بهادار طبق ضوابط با ان برخورد خواهد کرد.
  34. عامل بایستی بعد از دریافت شکایت نسبت به طرح، تا بررسی کارگروه ارزیابی کلیه فعالیت های متقاضی را به حالت تعلیق درآورد.
  35. فعالیت یا عدم فعالیت سکوی عامل در هر زمان بایستی به تایید کارگروه ارزیابی برسد.
  36. هر گونه ادامه فعالیت بعد از توقف فعالیت تامین مالی جمعی عامل نیازمند ارائه درخواست مجدد عامل است.
  37. اجرای مفاد دستورالعمل تامین مالی جمعی بر عهده فرابورس است و در این رابطه، عامل بایستی همکاری لازم با سازمان بورس اوراق بهادار، کارگروه ارزیابی و فرابورس را داشته باشد.
  38. اصلاحات بعدی دستورالعمل به سازمان بورس اوراق بهادار واگذار می شود.